Ga naar de inhoud
NL EN menu

Paul van der Gaag

Paul van der Gaag - foto Serge Ligtenberg
Paul van der Gaag - foto Serge Ligtenberg

(Den Haag, 1958) is sinds 2002 eindredacteur/presentator van het VPRO-radioprogramma OVT, een twee uur durend programma over de historische achtergronden van de actualiteit, over nieuw verschenen historische boeken, over films, herdenkingen en alles wat verder met geschiedenis te maken heeft. Met live gesprekken, reportages, columns en in het laatste half uur de wekelijkse documentaire. Paul van der Gaag doet ook freelance werk voor andere VPRO-programma's en andere omroepen als de IKON en de VARA. Hij is sinds 1992 bij OVT betrokken als programmamaker.

(WN 2019)

Archief beschikbaar voor: Paul van der Gaag

  • Winternachten 2019

    VPRO O.V.T. Live

    Met: David Van Reybrouck, HemelBesem, Nelleke Noordervliet, Paul van der Gaag

    Elke zondagochtend staat actualiteit van de geschiedenis centraal in een van de best beluisterde Nederlandse radioprogramma's. Zondagochtend 20 januari 2019 wordt OVT live uitgezonden vanaf het Winternachten festival.

    In de foyer van Theater aan het Spui luistert en kijkt u naar gesprekken, interviews en verhalen met onder meer festivalauteurs als de Vlaamse cultuurhistoricus David Van Reybrouck en de Zuid-Afrikaanse schrijver en spoken word-artiest HemelBesem. Nelleke Noordervliet spreekt haar column uit en Wim Berkelaar presenteert de boekrecensies van de week. Presentatie: Paul van der Gaag en Jos Palm.

  • Winternachten 2019 – Saturday Night Unlimited

    Gedichten uit de Berberbibliotheek

    Dichters Dean Bowen, Anne Vegter en Joost Baars dragen voor uit de Berberse poëzie ter gelegenheid van de voltooiing van de 'Berberbibliotheek'. Hierin is werk bijeengebracht van de belangrijkste auteurs met een Berberse achtergrond. Op initiatief van schrijver Asis Aynan en vertaler Hester Tollenaar zijn tien boeken in Nederlandse vertaling verschenen. Als sluitstuk is er nu de bundel Vallende tijd met werk van de vier grootste dichters uit de Rif: Mohammed Chacha, Ahmed Ziani, Fadma el Ouariachi en Mimoun el Walid. In hun gedichten wordt de liefde bezongen, de migratie verfoeid en om emancipatie geschreeuwd.

  • Winternachten 2018

    VPRO's OVT Live

    Met: David Van Reybrouck, Ernst Reijseger, Jos Palm, Karwan Fatah-Black, Louise O. Fresco, Maarten van der Graaff, Madelon de Keizer, Nelleke Noordervliet, Paul van der Gaag, Rodaan Al Galidi, Wim Berkelaar

    Elke zondagochtend staat actualiteit van de geschiedenis centraal in een van de best beluisterde Nederlandse radioprogramma's. Zondagochtend 21 januari 2018 werd OVT zoals gebruikelijk live uitgezonden vanaf het Winternachten festival.

    In een uitverkochte foyer van Theater aan het Spui luisterden en keken de bezoekers naar gesprekken, interviews en verhalen met onder meer festivalauteurs Louise O. Fresco, David Van Reybrouck en Maarten van der Graaff, naar historici Karwan Fatah-Black en Madelon de Keijzer en naar een optreden van cellist Ernst Reijseger. Nelleke Noordervliet sprak haar column uit en Wim Berkelaar presenteerde de boekrecensies van de week. Presentatie: Paul van der Gaag en Jos Palm.

  • Winternachten 2018 – Saturday Night Unlimited

    Het verstrippen van Van Dis

    Peter van Dongen heeft Familieziek, de autobiografische roman van Adriaan van Dis tot beeldroman bewerkt. Een verhaal in taferelen over een Indisch gezin, getekend door de oorlog, dat probeert te aarden in het Holland van de jaren vijftig.

    Van Dongen werkte daarvoor nauw samen met Van Dis. Tijdens Winternachten festival blikt de tekenaar terug. Over onder meer de spannende relatie tussen de woorden van schrijver en de beelden van de tekenaar en het verhaal dat hen verbind.

    Dat beide auteurs elkaar vonden mag niet verwonderen. In 1998 baart Peter van Dongen - kind van een Indonesische moeder en Nederlands-Duitse vader - opzien met Rampokan: Java, een historische en psyochologische graphic novel in klare-lijn-stijl die zich afspeelt tijdens de koloniale oorlog die Nederland uitvecht in voormalig Nederlands-Indië. In 2004 volgt het tweede deel Rampokan: Celebes.

    Ook in Familieziek van Adriaan van Dis staat voormalig Nederlands-Indië centraal. De in 2002 verschenen roman gaat over een uit de koloniën afkomstig gezin dat in Nederland een nieuw bestaan opbouwt.


    NB Oorspronkelijk zou Adriaan van Dis aan dit gesprek deelnemen. Hij is helaas verhinderd.

  • Winternachten 2017

    VPRO O.V.T. Live

    Met: Arnon Grunberg, Bart Funnekotter, Bas Heijne, Eric Vloeimans, Ian Buruma, Ilja Leonard Pfeijffer, Jos Palm, Karin Amatmoekrim, Nelleke Noordervliet, Paul van der Gaag

    UITVERKOCHT - Elke zondagochtend staat actualiteit van de geschiedenis centraal in een van de best beluisterde Nederlandse radioprogramma's. OVT wordt deze zondag live uitgezonden vanuit het gezellige Wintercafé in Theater aan het Spui. Kijk en luister mee!

    Auteurs uit het Winternachten Festival komen langs voor interviews, gesprekken en verhalen, zoals Ian Buruma, Ilja Leonard Pfeijffer, Bas Heijne, Karin Amatmoekrim en Arnon Grunberg. Nelleke Noordervliet spreekt haar column uit, en Bart Funnekotter presenteert de boekrecensies van deze week. Met live muziek door trompettist Eric Vloeimans.

  • Winternachten 2016

    VPRO's O.V.T. Live

    Met: Adriaan van Dis, Eva Vriend, Florejan Verschueren, Helmut Lotti, Inge Schilperoord, Jos Palm, Kristien Hemmerechts, Nelleke Noordervliet, Paul van der Gaag, Rodaan Al Galidi

    Een van de best beluisterde programma's van Radio 1 is VPRO's OVT. Elke zondagmorgen staat de actualiteit van de geschiedenis centraal. Inmiddels is het een traditie dat de programmamakers ten tijde van het festival verhuizen naar Den Haag, dit keer om live uit te zenden vanuit de gezellige foyer van Theater aan het Spui. Reken op bijdragen van festivalgasten Adriaan van Dis, Rodaan Al Galidi, Inge Schilperoort en Kristien Hemmerechts. Eva Vriend spreekt over haar boek De helpende hand - De verborgen geschiedenis van de gezinszorg in Nederland. De Vlaamse zanger Helmut Lotti treedt op en natuurlijk is er de boekenrubriek van Bart Funnekotter, gesproken column van Nelleke Noordervliet. Zij maakt - als lid van de jury - samen met directeur Shanti van Dam - ook de winnaar bekend van de Erasmusprijs 2016, de prestigieuze Europese oeuvreprijs die dit jaar aan een schrijver wordt toegekend. De presentatie is in handen van Paul van der Gaag en Jos Palm. Publiek is van harte welkom, de toegang is vrij - wel even reserveren via www.writersunlimited.nl.

  • Winternachten 2016 – Saturday Night Unlimited

    Welkom in Holland

    Zonder paspoort zwierf Rodaan Al Galidi de wereld over tot hij hier in een asielzoekerscentrum terechtkwam. Wat volgde was een strijd met onze overheid, met het systeem, het institutionele kwaad. Zonder asiel en zonder inburgeringsdiploma bouwde hij een schrijversloopbaan op. Een overwinning van de mens op het systeem? Van de menselijkheid op de regels? Hij wijdde er zijn nieuwste boek aan, Hoe ik talent voor het leven kreeg, dat vanavond wordt gepresenteerd aan het publiek en aan special guest Adriaan van Dis.

  • Winternachten 2015

    VPRO's OVT Live

    Met: Bas Heijne, Cynthia McLeod, De Règâhs, Elsbeth Etty, Mathijs Deen, Nelleke Noordervliet, Paul Scheffer, Paul van der Gaag, Reggie Baay, Stefan Hertmans, Ton van de Langkruis

    Een van de best beluisterde programma's van Radio 1 is VPRO's OVT. Elke zondagmorgen staat de actualiteit van de geschiedenis centraal.

    Inmiddels is het een traditie dat de programmamakers ten tijde van het festival verhuizen naar Den Haag, dit keer om live uit te zenden voor publiek, vanuit de gezellige foyer van Theater aan het Spui. Publiek is van harte welkom, de toegang en koffie zijn vrij. In het eerste uur hebben presentatoren Mathijs Deen en Paul van der Gaag een gesprek met schrijver Reggie Baay en festivaldirecteur Ton van de Langkruis over de geschiedenis van het 20jarige Writers Unlimited; een gesproken column van Nelleke Noordervliet en een gesprek over slavernij in de Oost en in de West met Cynthia McLeod (Suriname) en Reggie Baay. Van hem verscheen vorige week het boek Daar werd wat gruwelijks verricht, over de verborgen slavernijgeschiedenis van Nederlands-Indië. In het tweede uur een gesprek met Bas Heijne en Elsbeth Etty over Couperus. Tot slot spreken Paul Scheffer en Stefan Hertmans over de boeken die schreven over de verhalen van hun grootvaders. Tussendoor optredens van de Haagse band De Règâhs.

  • Winternachten 2015 – SATURDAY NIGHT UNLIMITED

    Vergeten slavernij in Nederlands-Indië

    Als het gaat over slavernij, dan denkt iedereen aan Suriname en de Antillen en nooit aan Indonesië. Waarom is de Nederlandse geschiedenis van meer dan 260 jaar slavenhandel en slavernij in Nederlands-Indië geheel uit het collectieve geheugen verdwenen? Precies 155 jaar na de (formele) afschaffing van de slavernij in Nederlands-Indië publiceerde Reggie Baay Daar werd wat gruwelijks verricht, een non-fictie boek over de onbekende geschiedenis van de slavernij in Nederlands-Indië. Met Paul van der Gaag spreekt hij over vergeten, herinneren en slavernij in die 'andere voormalige Nederlandse kolonie'. Adriaan van Dis biedt Reggie Baay het eerste exemplaar van het boek aan. Nederlandstalig.

  • Winternachten 2014

    VPRO OVT Live

    Met: Ad van Liempt, Ian Buruma, Jacques Janssen, Jos Palm, Neco Novellas, Nelleke Noordervliet, Paul van der Gaag

    Een van de best beluisterde programma's van Radio 1 is VPRO's OVT. Elke zondagmorgen staat de actualiteit van de geschiedenis centraal. Inmiddels is het een traditie dat de programmamakers ten tijde van het festival verhuizen naar Den Haag, dit keer om live uit te zenden voor publiek, vanuit de gezellige foyer van Theater aan het Spui.

    Paul van der Gaag en Jos Palm presenteren en er is live muziek van Neco Novellas. Ian Buruma geeft acte de présence; Nelleke Noordervliet spreekt over Hilary Mantel. Jacques Janssen, emeritus hoogleraar Cultuur- en godsdienstpsychologie en vertaler van Dante's Divina Commedia, vertelt ons over de zwakke research van de schrijver Dan Brown.

    Publiek is van harte welkom, de toegang en koffie zijn vrij. Wel even reserveren via de link bovenaan deze pagina.

  • Winternachten 2014 – FRIDAY NIGHT UNLIMITED

    Schrijver en film: Ian Buruma

    Schrijver Ian Buruma kiest voor dit uur een aantal fragmenten uit films over de oorlog uit. Hij bespreekt ze met Paul van der Gaag (VPRO's geschiedenisprogramma OVT). Met onder andere fragmenten uit Apocalypse Now en Throne of Blood. Nederlandstalig.

  • Winternachten 2013

    VPRO's OVT Live

    Met: Denise Jannah, Frank Westerman, Lucas Hüsgen, Mathijs Deen, Nelleke Noordervliet, Onno Blom, Paul van der Gaag

    Een van de best beluisterde programma's van Radio 1 is VPRO's O.V.T.  Elke zondagmorgen staat de actualiteit van de geschiedenis centraal. Inmiddels is het een traditie dat de programmamakers ten tijde van het festival verhuizen naar hartje Den Haag om live uit te zenden vanuit Café Brasserie Dudok.  Deze keer o.a. aandacht voor Lucas Hüsgen (schrijver van Nazi te Venlo), voor de vorig jaar overleden auteur Gerrit Komrij en voor het werk van de Poolse schrijver/journalist Ryszard Kapuscinski, wiens biografie is verschenen. Onderwerp van een gesprek met schrijver/journalist Frank Westerman. In het tweede uur vindt er een eerbetoon plaats voor de vorig jaar overleden dichter Gerrit Komrij. Onno Blom, vriend en auteur van een monografie van Gerrit Komrij ´Het fabeldier dat Komrij heet'.  Er is live muziek van jazz-zangeres Denise Jannah, begeleid door gitarist Robby Alberga. Zij zingt onder andere een gedicht van Komrij.  Paul van der Gaag en Mathijs Deen presenteren. Publiek is welkom: gratis toegang, koffie en koekjes.

  • Winternachten 2013 – Winternacht 2 - schrijvers, muziek en film op vijf podia

    Burger King en Burgerschap

    De discussie over de rol van de burger in de democratie staat volop in de spotlights. Maar zit dé burger wel te wachten op een koningsrol? Gaat hij niet liever als consument door het leven, en vindt hij één keer per vier jaar stemmen wel genoeg? Is de roep om meer participatie van de burger vooral de opflikkering van een kleine (elitaire) vlam? Vijf schrijvers op zoek naar het antwoord. Nelleke Noordervliet opent het programma. Ze duikt met een column in de geschiedenis van de Nederlandse democratie. Nederlandstalig.

  • Winternachten 2013 – Winternacht 2 - schrijvers, muziek en film op vijf podia

    De Derde Kamer

    Derde Kamer-voorzitter Ruben Maes nodigt u uit om te debatteren, te interrumperen en amendementen in te dienen. Breng met uw inbreng de ware democratie dichterbij. Al is het maar voor één avond. Vijf deelnemers brengen het debat voor u op stoom: filosoof Maxim Februari opent met een column over het begrip 'burger'. Daarna gaan cultuurhistoricus Thomas von der Dunk, journalist Paul van der Gaag en schrijvers Christine Otten en David Van Reybrouck een discussie met u aan. Nederlandstalig.

  • Winternachten 2012

    VPRO's OVT Live

    Met: Annejet van der Zijl, Margot Dijkgraaf, Mathijs Deen, Nelleke Noordervliet, Paul van der Gaag, Trio Droomvogels, Willem Nijholt

    Elk jaar zendt de VPRO radio dit geschiedenisprogramma live uit tijdens het festival, vanaf de locatie Café Brasserie Dudok. In deze aflevering gaan de schrijvers uit het festival in gesprek over literatuur en geschiedenis. Met live muziek. Presentatie Paul van der Gaag en Mathijs Deen. In het eerste uur een gesprek met Lotte Jensen over de herkomst van de Nederlandse droom, een column van Nelleke Noordervliet, en een gesprek over de relatie van biografen met hun hoofdpersonen. Met Annetjet van der Zijl, Bas Kromhout en Hans Renders. In het tweede uur spreken Willem Nijholt en Margot Dijkgraaf over Hella Haasse, en horen we een opname van een interview met Hella Haasse. Hans Blom spreekt over de relatie tussen literatuur en geschiedenis.

  • Winternachten 2012 – Winternacht 1

    Extaze - Haagse debutanten

    Cor Gout van het Haags literair tijdschrift Extaze koos zes debutanten, die voorlezen uit hun werk: Ronnie Krepel, Gertrude Kunze, Nina Roos, Murat Tuncel, Theo van der Wacht en Hugo Wapperom. Paul van der Gaag presenteert.  Nederlandstalig.

  • Winternachten 2012 – Winternacht 2

    Schatgravers

    De geschiedenis is een onuitputtelijke bron van inspiratie voor schrijvers. Arthur Japin baseert zich veelal op historische gebeurtenissen of personages. Waar trekt hij in zijn werk de grens tussen feit en verbeelding? En hoe vrij voelt een door de wol geverfd auteur van biografieën zoals Annejet van der Zijl zich om de geschiedenis naar haar hand te zetten? En hoe verdiepte Said el Haji zich voor zijn nieuwe roman in het Mekka van vóór het ontstaan van de islam? Paul van der Gaag leidt het gesprek. Nederlandstalig.

  • Winternachten 2011

    VPRO OVT Live

    Met: Asis Aynan, Ernest van der Kwast, Marlon Titre, Mathijs Deen, Nazmiye Oral, Nelleke Noordervliet, Paul van der Gaag, Wim Tigges

    Zoals ieder jaar zendt ook nu het VPRO geschiedenisprogramma OVT weer uit vanuit cafe Dudok, als onderdeel van Writers Unlimited - Winternachten festival Den Haag. Het thema van het festival is Great Expectations, naar de roman van Charles Dickens. Dickens schreef Great Expectations precies 150 jaar geleden. Reden om te spreken over Dickens, zijn boek en zijn tijd, met de Anglist letterkundige Wim Tigges. Volkskrant-columniste en actrice Nazmiye Oral, journalist en schrijver Asis Aynan en de schrijver van ondermeer de bestseller 'Mama Tandoori' Ernest van der Kwast, praten over familiegeschiedenis en hoe die geschiedenis zijn weerslag heeft in hun werk. Van alle drie is in ieder geval één van de ouders afkomstig van buiten Europa. Hoe bepalend is dat voor hun schrijverschap geweest en kan je ooit loskomen van die andere culturele achtergrond? Met de column van de schrijfster Nelleke Noordervliet en muziek van gitarist Marlon Titre. In het tweede uur o.a. Paulus Bijl over zijn promotieonderzoek naar foto's van koloniaal geweld in Nederlands-Indië. Er blijkt, anders dan in het geval van de Tweede Wereldoorlog, nog grote onenigheid bestaat over de betekenis van dit geweld, en over de morele beoordeling ervan. Met live muziek: Marlon Titre. Presentatie: Paul van der Gaag en Mathijs Deen. Nederlandstalig.

  • Winternachten 2011 – Winternacht 1

    Hoe de literatuur de wereld verandert

    De Indonesische Lily Yulianti Farid en de Egyptische Abeer Soliman  hebben beiden een droom. Abeer Soliman is schrijfster, blogster en verhalenvertelster. Zij wil niet alleen de 'oude' kunst van het verhalen vertellen nieuw leven inblazen, maar zij wil met haar werk ook de traditionele opvattingen in de Egyptische samenleving over de positie van de vrouw bestrijden. Lily Yulianti Farid is schrijfster en journaliste. Door middel van literatuur en podiumkunsten wil zijl vrouwen in Indonesië bewust maken van hun achterstelling. Paul van der Gaag spreekt de schrijfsters over de vraag of literatuur en kunst de samenleving kunnen veranderen, en of we daar hoge verwachtingen van mogen hebben. Engelstalig.

  • Winternachten 2010

    VPRO's OVT Live

    Met: Cynthia McLeod, Gert Oostindie, Gilbert Wawoe, John Jansen van Galen, Mathijs Deen, Nelleke Noordervliet, Paul van der Gaag, Sams, Theo Para

    Ook dit jaar sluit VPRO's geschiedenisprogramma OVT het festival af in een live-uitzending vanuit café Dudok. De Surinaamse publicist Theo Para is te gast om te spreken over zijn boek De Schreeuw van Bastion Veere, dat handelt over de geschiedenis van Suriname sinds de decembermoorden van 1982. Er is ook aandacht voor de vorige week overleden eerste president van Suriname, Johan Ferrier, in een gesprek met zijn dochter Cynthia McLeod en John Jansen van Galen. Gilbert Wawoe, oud staatsraad, spreekt samen met historicus Gert Oostindie over de bijzondere status die de eilanden Bonaire, St. Eustatius en Saba vanaf oktober in Nederland krijgen. Nelleke Noordervliet spreekt de column uit. Met muziek van zanger en percussionist Victor Sams, afkomstig van Sint Eustatius. Toegang en koffie zijn gratis!

  • Winternachten 2010 – Winternachten 1

    Indonesië, land van buitenstaanders

    De Maleisische schrijver Tash Aw en de Indonesische journalist Andreas Harsono praten over Indonesië als een land van enkel buitenstaanders. De personages in de laatste roman van Aw, Kaart van een Onzichtbare Wereld, horen allemaal thuis in Indonesië, maar ze zijn tegelijkertijd allemaal buitenstaander. Aw's eerste roman, De Zijdehandelaar, draaide ook om buitenstaanders, maar toen ging het over de positie van Chinezen in Zuidoost Azië. De non-fictie schrijver Andreas Harsono werkt als journalist in Indonesië en schrijft ook voor een Maleisische krant. Hij is bezig aan een boek met de veelzeggende titel A Nation in Name: Debunking the Myth of Indonesian Nationalism. Het gesprek neemt het jaar 1964 van de roman van Aw als uitgangspunt; het jaar waarin Indonesië op de rand van burgeroorlog balanceerde. Vandaar bekijken de schrijvers, reizend door de tijd, het land met de ogen van buitenstaanders. Wie was wanneer een buitenstaander? Hoe keken zij naar Indonesië? Hoe ziet dat er vandaag de dag uit: wie zijn de buitenstaanders van nu, en wie is 'binnen'? ENG

  • Winternachten 2009

    VPRO O.V.T.

    Met: Geert Mak, Kees 't Hart, Mathijs Deen, Nelleke Noordervliet, Paul van der Gaag, Raj Mohan, Shrinivási

    Het vierdaagse festival werd afgesloten met een live-uitzending van VPRO's OVT op zondagmorgen op Radio 1 vanuit Dudok in Den Haag. Literatuur en (vervalste) geschiedenis kwamen samen in gesprekken met gasten van Winternachten 2009. Met onder andere Geert Mak, Nelleke Noordervliet, Kees 't Hart, Shrinivási uit Suriname en de Surinaams/Hindoestaanse musicus/dichter Raj Mohan die enkele prachtige, ontroerende liederen zong. Presentatie was in handen van Paul van der Gaag en Mathijs Deen.

  • Winternachten 2009 – Winternachten vrijdagavond

    De Fake-filmkeuze van Jan Baeke

    Hoe speelfilms en documentaires ingezet worden voor politieke manipulatie: daarover ging de Filmkeuze van Jan Baeke. Jan Baeke is dichter en programmamaker bij het Filmmuseum in Amsterdam. De drie woorden 'in scène gezet' leidden hem bij de keuze van filmfragmenten: van Kurt Gerrons gedwongen positieve Theresienstadt-document en het werk van Eisenstein tot de moderne satire Wag the dog en de films van Michael Moore. Baeke ging over zijn filmkeuze in gesprek met Paul van der Gaag.

  • Winternachten 2008

    VPRO's OVT Live vanuit Winternachten

    Met: Adriaan van Dis, Ahmed Ziani, Antjie Krog, Asis Aynan, Geert Mak, Haytham Safia Qu4rtet, Mathijs Deen, Paul van der Gaag

    Het laatste geluid van Winternachten 2008 klinkt op zondagmorgen op Radio 1 in een rechtstreekse uitzending vanuit Den Haag.

    In VPRO's OVT komen geschiedenis en literatuur samen in gesprekken met Winternachtengasten. Antjie en Krog en Adriaan van Dis spreken over Zuid-Afrika. De Berberse dichter Ahmed Ziani en schrijver/colomnist Asis Aynan gaan in gesprek over de Berberse taal. 'Fellowtravelers' in de Sovjet-Unie in de jaren dertig is onderwerp van een gesprek met schrijver Geert Mak, Hans Olink en Europarlementariër Thijs Berman. In de serie 'In Europa', onderdeel van de uitzending, staan vandaag de jaren dertig van de vorige eeuw centraal. Is de angst uit die tijd te vergelijken met die van onze tijd? Presentatie Matthijs Deen en Paul van der Gaag. Nederlandstalig

  • Winternachten 2008 – Winternachten zaterdagavond

    Young + urban + writer

    Is dit toeval? Drie debuten uit ver van elkaar verwijderde landen, die opvallende gelijkenissen vertonen. De romans van Jonas Hassen Khemiri (Zweden), Hassan Bahara (Nederland) en Ahmad al-Aidi (Egypte) spelen zich af in de grote stad, in een multi-etnische omgeving, en de hoofdpersonen hebben eenzelfde radicale antihouding: ze zetten zich af tegen de overheersende cultuur dan wel tegen het eigen gevoelsarme milieu. Hoe ze zich afzetten? Door de taal te manipuleren, te verbasteren, tot zwijgen te brengen, door, zoals bij Al-Aidi het geval is, straattaal met het klassieke Arabisch te vermengen. Deze young urban writers geven ons hun beeld van een hedendaags, chaotisch stadsleven, en hoewel dat niet perse vrolijkstemmend is, zorgt hun vrije omgang met de taal voor een aangename vitaliteit. Nieuwe literatuur van de eenentwintigste eeuw. Gespreksleider Paul van der Gaag. Engelstalig.

  • Winternachten 2007

    VPRO's OVT - live in Winternachten

    Met: Allard Schröder, H.J.A. Hofland, Jakarta Street Band, Mathijs Deen, Paul van der Gaag, Thomas Rosenboom

    Het laatste geluid van Winternachten 2007 klonk op zondagmorgen vanuit Den Haag in een live uitzending van OVT, het historisch programma van VPRO Radio.

    De uitzending was gewijd aan Winternachten en de relatie tussen geschiedenis en literatuur. Schrijver Thomas Rosenboom sprak over zijn hertaling van de Afrikaanse brieven van Focquenbroch (1640-1670), geschreven tijdens diens verblijf in het fort El Mina, het Nederlandse slavendepot op de Westkust van Afrika. Daarnaast was er aandacht voor Jonathan Swifts fictieve reisroman Gulliver's Travels en de herschrijving daarvan in Winternachten. Schrijver Allard Schröder vertelde over zijn hoofdstuk in Gulliver's New Travels. H.J.A Hofland las zijn column over ontdekkingsreizigers. In deze uitzending werd ook aandacht besteed aan het onderzoeksprogramma van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie over het dekolonisatieproces in Indonesië. De resultaten van het onderzoek werden tijdens Winternachten gepresenteerd.

  • Winternachten 2007 – WINTERNACHT 2

    Vrouwen op ontdekkingsreis

    Welke dame kiest het ongebaande pad? Waarom zou ze de risico's van ziekte, roof en de onbekende bush riskeren? Twee reisschrijfsters en een professor gingen in gesprek. Karin Anema trok de binnenlanden van Suriname in, Ineke Holtwijk maakte kennis met een recent ontdekte indianenstam in het hart van Brazilië. Bert Paasman, emeritus hoogleraar Koloniale Letteren, zocht naar de drijfveren van eerdere ontdekkingsreizigsters. Begrijpen Anema en Holtwijk hun voorgangsters? Nederlandstalig.

  • Winternachten 2007 – Van Indië tot Indonesië

    Financiële perkara's

    Historici Hans Meijer en Peter Keppy spraken met gespreksleider Paul van der Gaag over hun onderzoek naar de bestuurlijke besluiten over achterstallige ambtenarensalarissen, materiële oorlogsschade en rechtsherstel. Over de worsteling van de Nederlandse overheid en de Indische Nederlanders met de financiële erfenissen van de oorlog in Nederlands-Indië. Is de Nederlandse overheid hier in gebreke gebleven?

  • Winternachten 2007 – WINTERNACHT 1

    Het Wereld Ganzenbord

    In de put of in 't gevang? Sla een beurt over of vertel je reisverhaal. Adriaan van Dis, Cynthia McLeod, Reggie Baay en Thomas Rosenboom speelden het Wereld Ganzenbord, een risicovolle reis door de wereld, op zoek naar de ideale bestemming. Nederlandstalig.
    De eerder aangekondigde deelname van Marjon van Royen kon helaas niet doorgaan. Ze is correspondente in Brazilië, en kon niet naar Nederland komen omdat ze verslag moest doen van de aardverschuiving. Haar plaats werd ingenomen door de Surinaamse schrijfster Cynthia McLeod.

  • Winternachten 2006

    VPRO O.V.T. - live vanuit Winternachten

    Met: Breyten Breytenbach, Frank Martinus Arion, Mathijs Deen, Merietza Haakmat en Hershel Rosario, Paul van der Gaag

    Het laatste geluid van Winternachten 2006 klonk op zondagmorgen vanuit café brasserie Dudok, in een live uitzending van O.V.T., het historisch programma van VPRO Radio. Deze aflevering gaf veel aandacht aan literatuur. Eén van de onderwerpen was de geschiedenis van Nederland en de strijd tegen de apartheid, met de Zuid-Afrikaanse dichter Breyten Breytenbach. De Curaçaose schrijver Frank Martinus Arion sprak over zijn nieuwe historische roman De deserteurs, en over De hut van oom Tom, het boek dat aanleiding gaf tot de afschaffing van de slavernij in de Verenigde Staten. Merietza Haakmat zong onder begeleiding van gitarist Hershel Rosario Antilliaanse liederen. Nederlandstalig.

  • Winternachten 2006 – WINTERNACHT 1

    Indonesië: van censuur naar ongekende vrijheid

    Jarenlang streed journalist/schrijver Goenawan Mohamad voor het vrije woord in Indonesië. Er bestaan geen betere getuigen om te vertellen over de geschiedenis van de censuur in Indonesië. Ook oud NRC-correspondent Dirk Vlasblom vertelde over zijn ervaringen met de Indonesische censor. Paul van der Gaag leidde het gesprek. Schrijver en journalist Goenawan Mohamad is de oprichter van het toonaangevende opiniemagazine Tempo. Mohamad ontving vanwege zijn strijdvaardigheid diverse prijzen, waaronder de eerste Professor Teeuw Award van de Universiteit van Leiden. Mohamad ontving in december 2005 de Wertheim prijs. De eerder aangekondigde Joesoef Isak, uitgever en journalist, kon om gezondheidsredenen niet naar Nederland komen. Zijn plaats werd ingenomen door de in Nederland wonende balling A. Munandar. Engelstalig.

  • Winternachten 2005

    VPRO's O.V.T. - live vanuit Winternachten

    Met: Mathijs Deen, Michiel van Kempen, Paul van der Gaag, Pierre Lauffer Ensemble, Tijs Goldschmidt, Wim Rutgers

    Het historisch programma van VPRO Radio is een van de meest beluisterde programma's van Radio 1. Deze keer zendt het programma live uit vanuit Den Haag, in het kader van Winternachten. Dit keer met literair-historische onderwerpen. Het historische beeld van 'De West' van Nederlandse schrijver is onderwerp van de op deze dag verschenen bloemlezing Noordoostpassanten van Michiel van Kempen, de kenner bij uitstek van de Surinaamse literatuur en Wim Rutgers, deskundige op het gebied van de Antilliaans/Arubaanse letteren. Ook te gast is schrijver en bioloog Tijs Goldschmidt. Met muziek van het Pierre Lauffer Ensemble.

  • Winternachten 2005 – WINTERNACHT 2

    De lessen van Hella

    Op deze plaats in het programma zou Hella Haasse spreken over haar nieuwste boek 'Bij de les', over schoolplaten van Nederlands-Indië. Afgelopen vrijdag liet ze ons weten dat ze wegens ziekte verstek moest laten gaan. In allerijl hebben we daarom een vervangend programma samengesteld, waarin haar nieuwe boek centraal staat. Zes schrijvers en Indië-kenners zullen elk hun commentaar geven bij één van de schoolplaten uit het boek en ingaan op de teksten. Ze vergelijken Haasses herinneringen met het beeld dat de platen bij hun oproept, en reageren op de observaties die ze maakt. Tot nu toe hebben toegezegd: Adriaan van Dis, Helga Ruebsamen, Sitor Situmorang - Indonesisch dichter en generatiegenoot van Haasse - , schrijver Hans Vervoort, journalist en schrijver John Jansen van Galen en Peter van Zonneveld, die de ruwe versie van het boek met Haasse doornam. Paul van der Gaag, presentator van VPRO's radioprogramma O.V.T., leidt het gesprek. We zijn ervan overtuigd dat het boek 'Bij de les' en Hella Haasse op deze manier de aandacht krijgen die ze verdienen.

  • Winternachten 2005 – WINTERNACHT 1

    Papoea, de gestolen onafhankelijkheid

    West-Papoea werd ooit de onafhankelijkheid beloofd. Maar Luns en Soekarno gaven daar niet aan toe. De Papoea-voormannen in ballingschap Viktor Kaisiëpo en Zacharias Sawor zetten zich al jaren in voor een eigen toekomst van West-Papoea. Kees Lagerberg is Indoloog, en kenner van de recente geschiedenis van West- Papoea. Een gesprek - toegelicht met historische filmbeelden - onder leiding van journalist Paul van der Gaag.

  • Winternachten 2004 – WINTERNACHT 1

    Indonesië: de verborgen ge­schiedenis van 1965

    De gebeurtenissen rond de afzetting van Soekarno door Soeharto in 1965 vertonen veel donkere plekken. Wie zaten er achter de coup en de gewelddadige gevolgen? In Indonesië komen nu pas de verhalen los over de moorden op en vervolgingen van honderdduizenden (vermeende) communisten. Tv-journalist en schrijver Aad van den Heuvel was in die tijd ter plekke, en schreef erover in een van zijn boeken. Hij beschreef de dubieuze rol van de Nederlandse pater Beek bij de coup. Hij en de Indonesische ballingen Isa Ibrahim en Franciska Fanggideaj laten hun licht schijnen over deze verborgen geschiedenis. Met historische filmbeelden uit Indonesië. Paul van der Gaag (presentator van VPRO's O.V.T.) leidt het gesprek. Nederlandstalig.

  • Winternachten 2003 – Winternacht 1

    Bevrijders, bezetters en vrijheidsstrijders

    Japan als bevrijder van Indonesië. Dat gaat er bij de Nederlanders niet in. In de in 2001 verschenen Japanse film Merdeka werd dat beeld geschetst. Dat leidde in ons land tot oproepen tot een vertoningsverbod. Hoe anders denken Indonesiërs, Japanners en Nederlanders over hun gezamenlijke geschiedenis? Paul van der Gaag (VPRO-radio O.V.T.) ging in gesprek met de Indonesische journalist en dichter Goenawan Mohamad, Rudy Kousbroek en Japanologe Riki Kersten. Gesprek in het Engels.

  • Winternachten 2002 – Winternacht 1

    Soekarno

    Soekarno is in! Zeker nu zijn dochter president is geworden. Zijn biografie verscheen in 2001 in Jakarta, uitgerekend door een Nederlander geschreven. Schrijver en biograaf Lambert Giebels sprak met journalist Ed van Westerloo, die de primeur van zijn leven maakte met het enige Nederlandse televisie-interview ooit met Soekarno. Aan het gesprek nam ook deel Dr. Remco Raben. Hij doet bij het NIOD (Ned. Instituut voor Oorlogsdocumentatie) onderzoek naar de Indonesische geschiedenis van de jaren vijftig. In dit programma werden ook bijzondere filmbeelden van Soekarno vertoond.